Verkiezingsprogramma - 2. Economie

D66 Gelderland staat voor vertrouwen op de eigen kracht van de mensen. Hierin staat het zelfstandig en kritisch denken centraal. D66 Gelderland staat voor innovatie en wil die stimuleren en faciliteren. Innovatie wordt vooral gestimuleerd door een nauwe samenwerking tussen kennisinstellingen en het bedrijfsleven, waardoor een kenniseconomie gecreëerd wordt.

Innovatie laat zich niet opdringen maar laat zich wel verstikken. Daarom moet alles op alles gezet worden dat er van overheidswege geen verstikkende regels zijn of komen die innovatie belemmeren. D66 Gelderland wil een optimale omgeving creëren die innovatie aanmoedigt en een overheid die hierin stimuleert. Alle innovatie hoort gericht te zijn op duurzame maatschappelijke ontwikkeling. Innovatie en duurzaamheid zijn nauw verweven thema’s.

De economische kracht van Gelderland komt uit een grote diversiteit van bedrijven en sectoren. Gelderland kan bovendien trots zijn op enkele speerpuntsectoren zoals voeding, gezondheid, mode en automatisering. Nationaal en internationaal is de Wageningse Universiteit een erkend centrum van kennis en van bedrijvigheid in duurzame agroproducten en voeding. De overheid kan ondernemers en kennisinstellingen helpen door het uitdragen van het krachtige imago van een aantrekkelijke provincie. Meerdere sectoren profiteren zo mee van het succes van dit netwerk.

2.1. Positie onderwijs

De organisatie, controle, inspectie, sturing, stimulering en facilitering van onderwijs is in eerste aanleg een landelijke zaak. Enkele onderwijszaken, met in het bijzonder huisvesting, zijn gemeentelijke taken. D66 Gelderland is van mening dat de provincie zich niet met de landelijke en gemeentelijke onderwijstaken moet bemoeien om versnippering en inmenging te voorkomen. Volgens D66 Gelderland kan de provincie slechts signalerend, coördinerend en stimulerend optreden bij de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven en bij gemeenteoverschrijdende onderwijszaken zoals het in kaart brengen van achterstanden, het tegengaan van vroegtijdige (ongediplomeerde) schoolverlating, alfabetiseringsprojecten.

2.1.1. Openbaar onderwijs

De provincie heeft een taak in het waarbogen van voldoende openbaar onderwijsaanbod zowel op het niveau van basisonderwijs als van voortgezet onderwijs. D66 Gelderland is voorstander van voldoende, goed gespreid en bereikbaar openbaar onderwijs en ondersteunt, waar nodig en mogelijk de stichting en instandhouding ervan.

2.1.2. Leerwerkplekken en stages

Om goed te functioneren op de arbeidsmarkt is het voltooien van een MBO- opleiding op ten minste niveau 2 van groot belang. D66 Gelderland wil ROC’s ondersteunen bij het zorgen voor goede leerwerkplekken en stageplaatsen door het faciliteren van leerbedrijven en bedrijvenkringen. Scholen moeten een structurele band ontwikkelen met bedrijven om zo meer stageplaatsen voor de leerlingen te creëren. Gelieerde stagebedrijven kunnen medeverantwoordelijkheid dragen voor het leerproces. Door een deel van de toetsen af te laten nemen bij en door de stagebedrijven wordt meer betrokkenheid bij de leerling en zijn opleiding gecreëerd.

2.1.3. Samenwerking onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven

D66 Gelderland wil de samenwerking tussen opleidingen,  onderzoeksinstellingen en bedrijven versterken om de aanwezige kennis beter te benutten en kennisontwikkeling te versnellen (open innovatie). Dit kan voor het MBO en HBO via kenniscentra en in het wetenschappelijk onderwijs via centra voor Technology Transfer

2.2. Campusontwikkeling

D66 Gelderland is voor het stimuleren van campusontwikkeling waar bedrijven zich kunnen vestigen in de directe omgeving van de kennisinstelling. Zo kunnen ondernemers direct contacten onderhouden met kennisproducten en de ontstane kennis in producten of productiemethoden en middelen toepassen. Anderzijds kunnen de kennisinstellingen profiteren van de deskundigheid die bij de ondernemingen aanwezig is. Deze centra voor innovatie zijn aanjagers voor de economie en dienen als ontmoetingspunt tussen hoger onderwijs, beroepsonderwijs en het bedrijfsleven. Startende ondernemers kunnen zich hier vestigen onder gunstige voorwaarden en profiteren van de collectieve voorzieningen. Hierdoor ontstaat een “booming” netwerk waarin partners elkaar ontmoeten en innovatieve ideeën worden uitgewisseld. Kennis wordt toegepast (kennisvalorisatie). D66 Gelderland wil dat er een complete set van faciliteiten voor kennisvalorisatie wordt opgezet rond belangrijke campussen in Gelderland. De Ontwikkelingsmaatschappij Oost-Nederland is het centrale aanspreekpunt als het gaat om het stimuleren en initiëren van innovatieve ontwikkelingen.

2.2.1. Regionale diversiteit

D66 Gelderland wil dat ‘Centres of Excellence’ verder worden versterkt en daarmee de economische ontwikkeling in de regio nieuwe impulsen geven. De verschillende netwerken dienen ook onderling samen te werken en elkaar wederzijds te versterken. Als het aan D66 Gelderland ligt, worden bestaande centra en samenwerkingsverbanden zoals Food Valley in de regio Gelderse Vallei (Barneveld, Ede, Wageningen), Health Valley in de regio rond Nijmegen, energie- en milieutechnologie in Arnhem en Apeldoorn en innovatieve maakindustrie in de Achterhoek ondersteund in de ontwikkeling. Door samenwerking in de netwerken zullen de aanwezige faciliteiten bij kennisinstellingen en bedrijven optimaler benut worden (facility sharing).

2.2.2. Fondsen voor innovatie

De provincie heeft verschillende fondsen opgezet ter ondersteuning van het innovatieve Gelderse midden- en kleinbedrijf. Een bijdrage uit het fonds kan bestaande en startende ondernemers op weg helpen in de aanvangsfase van innoverende projecten. Door de steun vanuit een van de fondsen wordt het aantrekkelijker voor andere investeerders om meer risicovol kapitaal in innovaties te steken. D66 Gelderland ondersteunt de doelstelling van deze fondsvorming en wil een nieuw fonds vormen gericht op het ondersteunen van milieu en duurzame projecten. D66 Gelderland wil dat in de criteria voor toekenning van fondsen nadrukkelijk verankerd wordt dat kwaliteit gaat vóór formaliteit. Een onafhankelijke instelling voert het beheer over de fondsen en ziet toe op de toepassing van de gestelde voorwaarden.

2.2.3. Publiek-private samenwerking

D66 Gelderland wil dat publiek en privaat meer samenwerken op het gebied van innovatie. Dit kan bijvoorbeeld door het stimuleren van publiek-private samenwerking en het delen van faciliteiten. Vooral het toepassen van nieuwe wetenschappelijke inzichten in de praktijk (valorisatie) moet verder uitgebouwd worden door betere verbindingen tussen kenniscentra en innovatieve bedrijven. Daarom steunt D66 Gelderland ook het oprichten en in stand houden van bedrijvenkringen rond kennisinstellingen. Hierdoor ontstaat er een structurele band tussen de kennisinstellingen en het bedrijfsleven en worden bestaande banden versterkt.

2.3. Ruimte aan ondernemerschap

D66 Gelderland wil dat startende ondernemers alle ruimte hebben om een bedrijf te beginnen. Te veel, te gedetailleerde en tegenstrijdige regels zijn een obstakel voor ondernemerschap. De druk van administratieve lasten en regels moet verder omlaag. Hier is nog een forse slag te maken, niet alleen door regelgeving te vereenvoudigen, maar ook door de (internet-)dienstverlening te verbeteren. D66 Gelderland is voor het terugdringen van regelgeving die ondernemerschap en creativiteit hindert. De wensen en behoeften van de ondernemers zijn leidend voor de ondersteuning.

2.3.1. Startende ondernemers

D66 Gelderland wil de vestiging van “jonge ondernemerscentra” bevorderen. Op deze plekken kunnen jonge bedrijven elkaar stimuleren, de infrastructuur delen, netwerken bouwen en makkelijker toegang vinden tot experts. Starters zijn gebaat bij een stimulerende omgeving, waar allerlei verschillende activiteiten hen inspireren en waar ondernemers elkaar verder helpen. D66 Gelderland wil de kansen van starters vergroten.

2.3.2. Creatieve ondernemers

De creatieve sector is van belang voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat, een innovatieve economie en een tolerante leefomgeving. Deze “creative industry” is een voortrekker van nieuwe innovatieve ontwikkelingen in multimedia, design en vormgeving en duurzaamheid. Het voorzien in huisvesting van kleine creatieve ondernemers verdient aandacht en steun door bijvoorbeeld onder gunstige voorwaarden ruimte beschikbaar te stellen bij de innovatiecentra. De ontwikkeling van specifieke creatieve centra in Arnhem kan als voorbeeld dienen. Creatieve ondernemers hebben vaak kleinschalig industrieel of ambachtelijk ondernemerschap nodig om hun creaties gestalte te geven. De provincie zet een garantieregeling op om kleinschalige ambachtelijke ondernemers in staat te stellen kapitaalintensieve machines te kopen. Zo werkt de creatieve industrie ook door naar ondernemers in het MKB.

2.4. Bedrijventerreinen beter benutten

D66 Gelderland wil bij (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen extra aandacht voor innoverende bedrijven. D66 Gelderland is voor een snelle aanpak van de herstructurering van verouderde en verrommelde bedrijventerreinen. De ruimte op de bestaande bedrijventerreinen moeten beter worden benut. Nieuwe terreinen kunnen alleen bij hoge uitzondering worden aangelegd als is aangetoond dat het onmogelijk is de behoefte te accommoderen op één van de bestaande terreinen of als met verplaatsing van de bedrijfsvoering de vrijkomende ruimte wordt benut voor woningbouw. Uitwisseling tussen terreinen is vanzelfsprekend ook mogelijk. Gemeenten worden gestimuleerd meer te gaan samenwerken bij de (her)ontwikkeling van bedrijventerreinen. Bedrijventerreinen op zichtlocaties tasten de ruimtelijke kwaliteit aan. D66 Gelderland vindt het de hoogste tijd om deze aantasting in te dammen.

Actiepunten Economische Ontwikkeling

D66 Gelderland wil:

• Openbaar onderwijs optimaal steunen
• Iedereen minimaal MBO niveau 2
• Stagebedrijven mede verantwoording geven
• Samenwerking tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven versterken
• Extra aandacht voor innoverende bedrijven
• Nieuw fonds inrichten voor milieu en duurzame energie
• Publiek-private samenwerking
• Regelgeving terugdringen
• Een garantieregeling voor creatieve ondernemers en deze de ruimte geven
• Bedrijventerreinen beter benutten