Verkiezingsprogramma - 4. Natuur

Gelderland: het voor Nederlandse begrippen zeer gevarieerde landschap met zandverstuivingen, stuwwallen en grote rivieren zorgt, samen met het historisch landgebruik voor een grote variatie in de natuur. Gelderland is de groenste provincie van Nederland. D66 Gelderland wil deze waarden in stand houden.

4.1. Kansen

D66 Gelderland beschouwt het beheren en beschermen van het landelijke gebied als kerntaak van de provincie. Stagnatie en stilstand van de realisatie van de EHS is niet alleen schadelijk voor natuur en landschap, maar ook voor de overheid als betrouwbare partner. Immers, jarenlange onderhandelingen en processen met terreinbeherende organisaties, belangenverenigingen en ondernemers worden momenteel rigoreus afgekapt. Uitvoering van het Regeerakkoord impliceert dat de provincie meer zeggenschap krijgt over het natuurbeheer, maar met veel minder geld. Gebrek aan Rijksmiddelen zou niet moeten leiden tot stagnatie van de EHS, maar opgevangen moeten worden door extra provinciale middelen om de inrichting van natuurgebieden en verbindingszones te waarborgen. Anderzijds biedt de realiteit ook kansen: de komende kabinetsperiode komt het accent te liggen op beheer in plaats van grondverwerving. D66 Gelderland vindt dat particulier (agrarisch of anderszins) beheer van landschap en natuur een forse bijdrage kan leveren aan biodiversiteit en duurzaamheid, mits wordt gezorgd voor een degelijke SNL-regeling (subsidie voor natuur- en landschapsbeheer), inzet op groen-blauwe diensten en het stimuleren van duurzame economische pijlers, zoals het ontwikkelen van lokale biomassacentrales.

4.2. Evenwicht

Instandhouding van natuur en het natuurrijke cultuurlandschap heeft volgens D66 Gelderland prioriteit. Hierbij dienen het natuurbelang en het gebruik van de natuur door de mens in evenwicht te zijn. D66 Gelderland vindt dat de natuurdoelstellingen niet door menselijk handelen in gevaar mogen worden gebracht. Er moet een goede balans zijn tussen landgebruik, waaronder recreatie, en natuurbescherming.

4.3. Natuurgebieden

D66 Gelderland heeft hart voor groen en wil in een natuurrijke provincie als Gelderland ervoor waken dat natuurgebieden voor het gemak worden vergeten. Natuur is een van de belangrijkste kerntaken van de provincie, D66 Gelderland wil de aankomende jaren natuur dan ook bovenaan op de investeringsagenda zetten.

4.3.1. Realisatie EHS

De realisatie van de Ecologische Hoofdstructuur verloopt moeizaam. D66 Gelderland wil niet dat de huidige recessie tot vertraging leidt. De afgelopen periode leidde bovendien de enorme bestuurlijke drukte tot eindeloos overleggen waardoor veel stil lag en er een grote vertraging optrad. D66 Gelderland wil dat de bestuurlijke processen worden verbeterd en het instrumentarium van wettelijke verkaveling optimaal kan worden ingezet. Wanneer dat gebeurt, is onteigening vaak niet nodig. Onteigening is voor D66 Gelderland dan ook echt een uiterst redmiddel.

4.3.2. Gebieden terug in EHS

De laatste jaren vielen door herbegrenzing gebieden zoals Kastanjedal en Riverstone buiten de EHS. D66 Gelderland pleitte er de afgelopen periode voor om deze gebieden weer tot de EHS te rekenen en zal dit blijven doen, eventuele financiële consequenties hoeven geen belemmering te vormen.. D66 Gelderland heeft niet alleen oog voor de natuur en haar behoud, maar zal ook de uitvoering van genomen besluiten kritisch blijven volgen.

4.3.3. Natura 2000

D66 Gelderland is voorstander van het project Natura 2000, een Europees samenhangend netwerk van beschermde natuurgebieden maar pleit voor een goede en zorgvuldige implementatie van Natura 2000 in Gelderland. D66 Gelderland wil goede communicatie en openheid waardoor voor de verschillende betrokkenen duidelijk is wat de persoonlijke gevolgen zijn. Onvoldoende informatie en overleg zorgen op dit moment nog voor teveel onrust. In de verschillende beheerplannen mag een sociaaleconomische paragraaf waarin de gevolgen voor ondernemers zijn benoemd, niet ontbreken. D66 Gelderland wil, rekening houdend met de voor de instandhouding of het herstel noodzakelijke maatregelen, draagvlak creëren en maatwerk leveren bij ondernemers.

4.3.4. Vergeten gebieden

D66 Gelderland vreest dat door de bezuinigingen de zogenaamde ‘witte vlekken’ het onderspit delven. Dit zijn de gebieden die tussen de bevoegdheid van gemeenten en andere bestuurslagen zoals de provincie vallen en buiten de zones van het groenblauwe raamwerk. D66 Gelderland wil naast de focus op het groenblauwe raamwerk ook aandacht voor deze ‘witte vlekken’. De kwaliteit van deze gebieden is van groot provinciaal belang.

4.3.5. Terreinbeheer

D66 Gelderland wil terreinbeheerders activeren om samen verantwoordelijk te zijn voor behoud van natuur. D66 Gelderland wil dan ook geen onnodige controle op terreinbeheer. Wel moeten er duidelijke kaders zijn voor terreinbeheerders en moeten terreinbeheerders gefaciliteerd worden door samenspel.

4.3.6. Versnippering en verstedelijking

D66 Gelderland wil de bestaande nationale parken en landschappen, zoals de Veluwe, nadrukkelijk beschermen tegen versnippering en verstedelijking. Bij het beheer is vooral aandacht nodig voor verzuring, overbemesting en natuurlijk waterbeheer. De overheid biedt bescherming van waardevol landschap, ruimte voor duurzame energieopwekking en beveiliging tegen het water. De uitdaging is om op korte en lange termijn voldoende ruimte te kunnen bieden aan duurzame economische groei en aan waardevol natuurlandschap. Biodiversiteit, cultuurhistorie en recreatieve ontsluiting vormen richtsnoeren om eigenaren en beheerders in staat te stellen (bijvoorbeeld door de instelling van een fonds) extra duurzame landschapszorg voor hun rekening te nemen.

4.3.7. Veluwe 2010

Het groei- en krimpbeleid van het project Veluwe 2010 is een mooi voorbeeld van de balans tussen natuur, cultuur en recreatie. Hierdoor moet een samenspel ontstaan tussen plannen om enerzijds aantasting van de Veluwe te verminderen en anderzijds de natuurgerichte recreatie te bevorderen. D66 Gelderland wil er de komende periode voor zorgen dat er een netwerk van fietspaden, wandelpaden en ruiterpaden wordt aangelegd. Bovendien wil D66 Gelderland stimuleren dat, zoals al op enkele plekken gebeurt, aparte belasting wordt geheven op motorvoertuigen, zoals auto’s, die het gebied inrijden. Dit volgens het principe ‘de vervuiler betaalt’; Rust en stilte zijn belangrijke waarden van het Veluwegebied dat zonder beschermende maatregelen steeds kwetsbaarder wordt.

4.3.8. Park Lingezegen

Het grote nieuwe landschapspark Park Lingezegen biedt ruimte aan mens, water, landbouw en natuur. D66 Gelderland wil de bufferfunctie van Park Lingezegen meer benadrukken. Nu lijkt het alsof de steden af en toe al stukjes van het geplande Lingezegen afsnoepen. D66 Gelderland wil dit voorkomen. Landschapspark Lingezegen moet de grote groen- en recreatiebuffer worden tussen Arnhem, Nijmegen, Lingewaard en Overbetuwe. Nieuwe woningbouwplannen passen daar niet in. Duurzaamheid en een kritisch standpunt tegenover commerciële activiteiten moeten bij de inrichting van het park leidend zijn.

4.3 9. IJssellijn

D66 Gelderland verzet zich nadrukkelijk tegen plannen voor een toename van goederenvervoer over de IJssellijn. Over de overlast, de gevaren voor de omwonenden en de schade aan natuur en landschap die dit met zich meebrengt, is onvoldoende nagedacht. D66 Gelderland wil de komende periode aandacht vragen voor maatregelen die deze overlast voldoende zouden kunnen beperken, en daarnaast zoeken naar mogelijke alternatieve oplossingen voor het goederenvervoer.

4.3.10. Natuureducatie

D66 Gelderland wil kinderen al op jonge leeftijd bewust laten omgaan met natuur en duurzaamheid. Daartoe wil D66 Gelderland landelijk de kerndoelen in het basisonderwijs moderniseren, waardoor op elke school natuur- en milieueducatie wordt gegeven. Bezuinigen op natuur- en milieuorganisaties die ook educatie als onderdeel hebben, vindt D66 Gelderland niet acceptabel.

4.4. Landelijk gebied

Volgens D66 Gelderland is het tegengaan van verrommeling van het open landschap, het maken van onderscheid tussen stad en land een taak van de provincie. D66 Gelderland betrekt daarin de te verwachten krimp van de bevolking, leefbaarheid in kleine kernen en een vitaal platteland, in combinatie met duurzame landbouw, natuur en recreatie in het landelijk gebied.

4.4.1. Maatschappelijke diensten

D66 Gelderland wil de agrariërs in de provincie nog meer betrekken bij natuurbeheer en de maatschappelijke betrokkenheid vergroten, door onder andere de groenblauwe diensten. D66 Gelderland wil de Europese lobby inzetten om te pleiten voor vernieuwing van het Europees landbouwbeleid, waarbij Europese gelden worden gekoppeld aan maatschappelijke diensten in de landbouw. Dit betekent dat boeren worden betaald op basis van de maatschappelijke prestaties die ze leveren, als het gaat om landschap, cultuurhistorie, koeien in de wei, weidevogels, biodiversiteit, waterbeheer,energie, klimaat, educatie en recreatie.

4.4.2. Plafond ammoniakuitstoot

D66 Gelderland wil waar mogelijk in samenwerking met andere provincies een plafond voor ammoniakuitstoot door agrariërs. De regels over ammoniakuitstoot moeten duidelijk zijn en mogen niet door een Europese lobby worden opgerekt. Er moet duidelijkheid komen over wat wel en wat niet mag.

4.4.3. Agroparken

D66 Gelderland wil verplaatsing en clustering van grotere agrarische bedrijven om de aantasting van het landelijk gebied te voorkomen en schade voor de volksgezondheid tegen te gaan. Daarentegen vindt D66 Gelderland wel dat grondgebonden landbouw zoals niet intensieve landbouw en veehouderij in het landelijk gebied moet worden bevorderd.

4.4.4. Glastuinbouw

D66 Gelderland wil niet meer glastuinbouw in het landelijk gebied, uitbreiding moet worden tegengehouden. D66 Gelderland wil inzetten op herstructurering en clustering. Versnipperde kleinschalige glastuinbouw leidt tot verrommeling, terwijl clustering veel ruimte biedt voor innovatie en duurzaamheid.

Actiepunten Natuur

D66 Gelderland wil:

• Evenwicht tussen behoud en gebruik van de natuur voor natuurgerichte recreatie

• Het groei- en krimpprincipe overal in de provincie laten gelden
• Niet bezuinigen op natuur
• Snelheid realisatie EHS opvoeren
• Transparantie voor ondernemers over de gevolgen van Natura 2000
• Aandacht voor de zogenaamde ‘witte vlekken’
• Samenspel met terreinbeheerders
• Versnippering en verstedelijking tegengaan
• De bufferfunctie van Park Lingezegen benadrukken
• Overlastbeperkende maatregelen en alternatieven goederenvervoer IJssellijn aankaarten
• Aandacht voor natuureducatie
• Verrommeling open landschap tegengaan
• Agrariërs betrekken bij natuurbeheer en maatschappelijke diensten
• Een provinciaal plafond ammoniakuitstoot
• Clustering van grote agrarische bedrijven en van glastuinbouw buiten landelijk gebied