Verkiezingsprogramma - 8. Sociaal Beleid-Jeugdzorg

Bij D66 Gelderland staat het individu centraal, waarbij zelfontplooiing
voorop staat. Uitgaan van de kracht van mensen, dat is de basis voor alle takken van sociaal beleid en jeugdzorg.

Op het gebied van jeugdzorg heeft de provincie een wettelijke regietaak. D66 gelderland vindt echter dat, uitgaande van het kind en zijn kansen en mogelijke bedreigingen, vroegtijdige hulp en zorg moet worden geboden, zo dicht mogelijk bij het kind en zijn dagelijkse leefsituatie. Daarom zal D66 gelderland zich op de lange termijn richten op een overheveling van zorgtaken op het gebied van jeugdzorg naar andere domeinen, zoals gemeentes.

De kern van jeugdzorg is voor D66 Gelderland het realiseren van betere zorg voor het kind en de ouders, in situaties waar dit zonder hulp geen vanzelfsprekendheid meer is. Het uitgangspunt van jeugdzorg in welke vorm dan ook is het vertrouwen in de jeugd en hun ouders/verzorgers. Hulpverlening aan ouders en kinderen moet er altijd op gericht zijn om die eigen kracht te versterken. Licht waar het kan, zwaarder wanneer het nodig is.

Sociaal beleid is in basis geen taak van de provincie, maar van gemeenten. De taak van de provincies op het gebied van sociaal beleid is beperkt tot het signaleren en agenderen van vraagstukken. De uitvoering van sociaal beleid ligt bij de gemeenten. D66 Gelderland bepleit een afbouw van de taken op sociaal gebied, daar waar dit mogelijk is. Kleine gemeenten dienen ondersteund te worden op het gebied van sociaal beleid tot zij in staat zijn deze taak zelf op zich te nemen.

8.1. Effectiviteit jeugdzorg

De effectiviteit van de jeugdzorg staat momenteel onder druk door onder meer stijgende wachtlijsten, hulp die te laat komt of niet effectief is, een te hoge werkdruk voor hulpverleners en een te complexe organisatie van de jeugdzorg. D66 Gelderland vindt dat hier verandering in moet komen, onder meer door in te zetten op voldoende hulpverleners, kwalitatief goede hulpverlening, en een eenvoudig, efficiënt georganiseerd stelsel van jeugdzorg. In de jeugdzorg gaat het niet alleen om korte termijn oplossingen maar ook om langdurige zorg en begeleiding. D66 Gelderland vindt dat voor de jeugdzorg realistische, haalbare en meetbare doelen moeten worden geformuleerd.

8.2. Deskundige hulpverleners

Boven alles zet D66 Gelderland in op gemotiveerde en deskundige hulpverleners die werken binnen een eenvoudig stelsel van jeugdzorg en die hulp leveren waar kinderen en ouders echt iets aan hebben. Een wettelijke registratie voor Jeugdhulpverleners is in ontwikkeling. Hieruit vloeit voort dat hulpverleners voldoende tijd moeten hebben om de feitelijke hulp te bieden. D66 is voorstander van verdere ontwikkeling van deze wettelijke registratie. D66 Gelderland vindt dat de caseload verlaagd dient te worden zodat er voldoende tijd is voor ieder kind.

8.3. Eenvoudig stelsel jeugdzorg

Het werk van de jeugdhulpverlener wordt bemoeilijkt omdat de jeugdzorg in Nederland sterk is versnipperd. De organisatie van de jeugdzorg (het stelsel) wordt gekenmerkt door sectoren die elk hun eigen regels en financiering kennen en die slecht met elkaar samenwerken Wat we nodig hebben is een eenvoudig stelsel van jeugdzorg, een logische structuur van samenwerkende organisaties. Dit is een zaak voor rijk, provincies en gemeenten samen. Volgens D66 Gelderland zal dit inhouden dat een aantal provinciale taken wordt afgebouwd. Op termijn is gemeentelijke regie de beste optie voor de jeugdzorg. Daarbij moet in acht genomen worden dat taken enkel overgedragen kunnen worden indien de gemeenten daar ook voldoende draagkracht voor hebben.

8.3.1. Bureau voor Jeugd en Gezin

De Centra voor Jeugd en Gezin moeten leiden tot een laagdrempelig, lokaal en samenhangend hulpaanbod. D66 Gelderland meent dat de taken van de Centra voor Jeugd en Gezin en de taken van het Bureau Jeugdzorg onder één regie en door één instelling uitgevoerd moeten worden, onder de noemer van het Bureau voor Jeugd en Gezin. Het stelsel jeugdzorg wordt zo aanzienlijk vereenvoudigd.

8.3.2. Vereenvoudiging van de verantwoordingsstructuur.

Op dit moment moeten instellingen voor jeugdzorg verantwoording afleggen aan verschillende financiers (provincie, gemeente, opdrachtgevers van projecten, zorgverzekeraars, zorgkantoren). Iedere financier werkt met eigen verantwoordingseisen en software. Dat vereist veel te veel tijd van de hulpverleners die derhalve minder tijd besteden aan de kerntaak, zorg verlenen. D66 Gelderland wil dat vereenvoudiging van het jeugdzorgstelsel sterk doorwerkt in de verantwoordingsstructuur.

8.4. Realistische doelen

Onvrede over de effectiviteit van de jeugdzorg wordt vaak veroorzaakt door de gedachte dat voor ieder probleem van een jeugdige een oplossing bestaat. Dat is een misverstand. Problemen worden vaak van generatie op generatie overgedragen. Psychische stoornissen gaan vaak een leven lang mee en voor een verstandelijke handicap geldt hetzelfde. In al deze gevallen is langdurige begeleiding vereist. D66 Gelderland vindt daarom dat voor de jeugdzorg realistische, haalbare en meetbare doelen moeten worden geformuleerd.

8.5. Samenstelling jeugdzorg

In de vrijwillige jeugdzorg zijn bepaalde bevolkingsgroepen
ondervertegenwoordigd. Het aanbod slaat bij deze groepen niet aan, of ze weten de vrijwillige jeugdzorg niet (op tijd) te vinden, waardoor jongeren uit deze groepen vaak direct in de gesloten jeugdzorg terecht komen. Dit gegeven is onacceptabel. D66 Gelderland vindt dat alle jeugd recht heeft op een relevant aanbod jeugdzorg. Wij willen daarom onderzoeken hoe ook deze ondervertegenwoordigde groepen een betere toegang tot de jeugdzorg kunnen krijgen.

8.6. Wachtlijsten

Wanneer ouders hulp nodig hebben bij het opvoeden van hun kind, dan dient die hulp ook daadwerkelijk beschikbaar te zijn. D66 Gelderland wil geen lange wachtlijsten in de jeugdzorg en helemaal niet als het gaat om crisisplaatsen. Daarbij moet niet alleen gelet worden op de wachtlijsten bij Bureau Jeugdzorg, maar ook op de wachtlijsten bij andere instellingen waarmee het kind in het verdere traject te maken krijgt. Er moet in elke fase een goede doorstroom zijn. Waar voorzieningen ontbreken, is D66 Gelderland voor het oplossen van de wachtlijstproblematiek door (structurele) financiering.

8.7. Persoonsgebonden budget (PGB) in de jeugdzorg

Op dit moment is hulpverlening op basis van een persoonsgebonden budget alleen mogelijk wanneer het gaat om hulp die wordt gefinancierd vanuit de AWBZ. D66 Gelderland pleit ervoor dat bij de afbouw van taken op gebied van de Jeugdzorg onderzoek moet plaats vinden welke mogelijkheden er zijn om Jeugdzorg/ jeugdhulp met een PGB te financieren. Het zal aan de plaatselijke gemeente zijn om deze mogelijkheid wel of niet te realiseren, daarbij de adviezen van de Inspectie op de Jeugdzorg in acht nemend.

8.8. Handhaving van gerechtelijke uitspraken over omgang

Per 1 maart 2009 geldt voor alle scheidende ouders met kinderen de verplichting tot een ouderschapsplan. Dat plan wordt in de praktijk niet altijd door beide ouders nagevolgd. De wanhoop van één ouder die zijn kinderen niet meer ziet door toedoen van de andere ouder heeft al diverse malen tot familiedrama’s geleid. Handhaving van het recht op omgang is in Gelderland niet goed geregeld. Weliswaar wordt er door de jeugdzorg wel ingezet op dit probleem – bijvoorbeeld door middel van omgangshuizen – maar de financiering van deze zorg is niet structureel. D66 Gelderland wil dat de betrokken partijen (rechtbank, Openbaar Ministerie, jeugdzorg en provincie) in overleg met cliëntenorganisaties tot effectieve afspraken komen.