Regiocongres Natura 2000

donderdag 24 september 2009

Op 14 september 2009 vond het Regiocongres over de Natura 2000 gebieden plaats. De bijeenkomst kon rekenen op een hoge opkomst: ruim 60 bezoekers.

Dhr. W.H.J. de Beaufort, voorzitter van het Gelders Particulier Grondbezit verzorgde een presentatie over de Natura 2000-gebieden. Hieronder het verslag van deze presentatie.

Inleiding

De heer de Beaufort is bestuurder van een aantal Landgoed BV’s en mede verantwoordelijk voor het beheer van landgoederen. Het GPG is onderdeel van de landelijke Federatie Particulier Grondbezit. Het GPG telt 442 leden en heeft 45000 ha grond in beheer. Daarvan ligt 70 % in de EHS. De helft van de door het GPG beheerde grond is agrarisch en wordt verpacht. Het is een belangrijke bron van inkomsten .

Het beheren van een landgoed is een uitdagende klus, waarbij het belangrijk is oog te hebben voor wat er buiten het landgoed gebeurt, een extern gerichte houding. Hoe draagt de landgoedeigenaar bij aan een gezonde ontwikkeling van het platteland, maar ook hoe krijgt de stedeling meer voeling met het platteland? Dit is belangrijk omdat Nederland steeds meer verstedelijkt.

Het beheer is complex

Het landgoedbeheer heeft te maken met verschillende factoren. Er moet een dynamisch evenwicht zijn tussen dat wat tot de ‘levende’ natuur behoort en het menselijk ingrijpen. De mens is veel veranderlijker dan de natuur; veranderingen in de natuur gaan veel langzamer. Het landgoed moet ook exploitabel zijn, er moet geld verdiend worden. Op één landgoed kan men aantreffen: bos, natuur, landschap, landbouw, water, wonen, werken, recreëren, horeca etc. Een landgoed beheren is maatschappelijk ondernemen en de landgoedeigenaar is het regiepunt. Hij moet alle functies in samenhang bekijken en het resultaat moet méér zijn dan de som der delen. Men is landgoedeigenaar maar men beheert een publieke ruimte en de vraag naar deze publieke ruimte wordt steeds groter. De heer de Beaufort wil dat de landgoedeigenaar van de politiek de ruimte krijgt en die ook neemt om nieuwe functies, economische dragers, te ontwikkelen en zo tot een op de omgeving toegesneden en verantwoord beheer te komen.

De politiek

De bestemming van grond tot Natura 2000 gebied is een politieke keuze. In Europees verband zijn de Habitatrichtlijnen geformuleerd voor de instandhouding van bepaalde planten- en diersoorten. De afzonderlijke landen moeten op grond hiervan gebieden aanwijzen, Natura 2000, waar planten en dieren zich kunnen ontwikkelen. Omdat Nederland daar te laat mee is begonnen kiest men voor een aanwijzing van Natura 2000 gebieden op grond van het instandhouden van afzonderlijke soorten dieren/planten. Dat geeft grote versnippering en daardoor een moeilijke uitvoerbaarheid. Dit topdown en niet transparante beleid wekt veel weerstand bij landeigenaren en het GPG.

Om toch tot een werkbare situatie te komen bepleit de heer de Beaufort om met de bestaande kennis gebieden te bestemmen als Natura 2000. De politiek moet vervolgens samen met eigenaren en beheerders de nodige maatregelen treffen, waaronder een deugdelijk financieel plan, voor de inrichting van het gebied. De uitvoering en het beheer moet aan de landgoedeigenaar worden overgelaten. Met deze werkwijze zullen zij het graag oppakken.

De provincie Gelderland volgt de richtlijnen van het ministerie L&V. Het gevolg is dat er allerlei deelgebieden ontstaan. Het GPG wil dat de gebieden groter worden gemaakt, dat de politiek duidelijke keuzes maakt en dat binnen die gebieden niet alles wordt vastgelegd.

Afronding

Martijn rondt af met een heldere vraag. D66 is een partij die zich profileert als natuurpartij, maar ook als de partij die individuele vrijheid propageert en vertrouwen heeft in mensen. Wil D66 de realisatie van Natura 2000 overlaten aan particulieren?

Na het interessante en bevlogen betoog van de heer de Beaufort moet het antwoord daarop wel positief zijn.