regiocongres Natura 2000

Verslag Regiocongres Natura 2000 op 14 september 2009 in Arnhem

Aanwezig 64 leden en een gastspreker

Presentatie door de heer W.H.J. de Beaufort, voorzitter van het Gelders Particulier Grondbezit

Inleiding

De heer de Beaufort is bestuurder van een aantal Landgoed BV’s en mede verantwoordelijk voor het beheer van landgoederen. Het GPG is onderdeel van de landelijke Federatie Particulier Grondbezit. Het GPG telt 442 leden en heeft 45000 ha grond in beheer. Daarvan ligt 70 % in de EHS. De helft van de door het GPG beheerde grond is agrarisch en wordt verpacht. Het is een belangrijke bron van inkomsten .

Het beheren van een landgoed is een uitdagende klus, waarbij het belangrijk is oog te hebben voor wat er buiten het landgoed gebeurt, een extern gerichte houding. Hoe draagt de landgoedeigenaar bij aan een gezonde ontwikkeling van het platteland, maar ook hoe krijgt de stedeling meer voeling met het platteland? Dit is belangrijk omdat Nederland steeds meer verstedelijkt.  

Het beheer is complex

Het landgoedbeheer heeft te maken met verschillende factoren. Er moet een dynamisch evenwicht zijn tussen dat wat tot de ‘levende’ natuur behoort en het menselijk ingrijpen. De mens is veel veranderlijker dan de natuur; veranderingen in de natuur gaan veel langzamer. Het landgoed moet ook exploitabel zijn, er moet geld verdiend worden. Op één landgoed kan men aantreffen: bos, natuur, landschap, landbouw, water, wonen, werken, recreatie, horeca etc. Een landgoed beheren is maatschappelijk ondernemen en de landgoedeigenaar is het regiepunt. Hij moet alle functies in samenhang bekijken en het resultaat moet méér zijn dan de som der delen. Men is landgoedeigenaar maar men beheert een publieke ruimte en de vraag naar deze publieke ruimte wordt steeds groter. De heer de Beaufort wil dat de landgoedeigenaar van de politiek de ruimte krijgt en die ook neemt om nieuwe functies, economische dragers, te ontwikkelen en zo tot een op de omgeving toegesneden en verantwoord beheer te komen.

De politiek

De bestemming van grond tot Natura 2000-gebied is een politieke keuze. In Europees verband zijn de Vogel- en Habitatrichtlijnen geformuleerd voor het behoud en herstel van de biodiversiteit en de instandhouding van bepaalde planten- en diersoorten. De afzonderlijke landen moeten op grond hiervan gebieden aanwijzen waar deze biodiversiteit zich goed kan ontwikkelen. Natura 2000 is de uitwerking van het gebiedsgerichte deel van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen. Nederland is te laat begonnen met het aanwijzen van deze gebieden. Bovendien kiest Nederland niet voor de gebiedsgerichte aanpak, maar kiest op grond van soorten; plant- en diersoorten die ze in stand wil houden. Dat leidt tot versnippering en maakt de uitvoering onnodig ingewikkeld. Dit topdown en niet transparante beleid wekt veel weerstand op bij landeigenaren en het GPG.

Om toch tot een werkbare situatie te komen bepleit de heer de Beaufort om met de bestaande kennis gebieden te bestemmen als Natura 2000. De politiek moet vervolgens samen met eigenaren en beheerders de nodige maatregelen treffen, waaronder een deugdelijk financieel plan, voor de inrichting van het gebied. De uitvoering en het beheer moet aan de landgoedeigenaar worden overgelaten. Met deze werkwijze zullen zij het graag oppakken.

De provincie Gelderland volgt de richtlijnen van het ministerie L&V, dat wil zeggen de soortgerichte aanpak. Het gevolg is dat ook in Gelderland sprake is van versnippering. Er ontstaan allerlei deelgebieden. Het GPG wil dat de gebieden groter worden gemaakt en dat de politiek hiervoor een duidelijke keuze maakt. Binnen die (grotere) gebieden moet niet alles worden vastgelegd.

Afronding

Martijn rondt af met een heldere vraag. D66 is een partij die zich profileert als natuurpartij, maar ook als de partij die individuele vrijheid propageert en vertrouwen heeft in mensen. Wil D66 de realisatie van Natura 2000 overlaten aan particulieren?

Na het interessante en bevlogen verhaal van de heer de Beaufort moet het antwoord wel positief zijn. 

Trudy Schut-Hulsker, fractiemedewerker.